Content top
Screenen op hypertensie van kinderen met overgewicht in de Jeugdgezondheidszorg

Omschrijving

Kinderen met overgewicht en obesitas vormen sinds het ontstaan van de obesitasepidemie de grootste risicogroep voor hypertensie bij kinderen. De prevalentie van kinderen met overgewicht (inclusief obesitas) in Nederland is gestegen van 9-12% in 1997 tot 13-15% in 2009 en is het hoogst bij kinderen van Turkse (32-33%) en Marokkaanse (25-29%) afkomst. Hypertensie komt frequent voor bij kinderen met overgewicht (4-14%) en obesitas (11-23%) en is een belangrijke oorzaak van nierschade en hart- en vaatziekten bij volwassenen.
De Jeugdgezondheidszorg bereikt 90-95% van alle kinderen op verschillende leeftijden en vormt daarmee een unieke setting voor preventie en vroeg signaleren van ziekten. Het screenen op hypertensie van kinderen met overgewicht (selectieve preventie) in de Jeugdgezondheidszorg om latere nierschade en cardiovasculaire morbiditeit te voorkomen wordt sinds kort aanbevolen in de JGZ-Richtlijn Overgewicht (mei 2012) vanaf de leeftijd van 5 jaar. Nader onderzoek naar de effectiviteit van screenen van de bloeddruk van kinderen met overgewicht in de Jeugdgezondheidszorg is echter nodig.

Vraagstelling
De studie beoogt de volgende vragen te beantwoorden:
1) Is het zinvol om kinderen met overgewicht in de Jeugdgezondheidszorg te screenen op hypertensie?
a) Wat is de prevalentie van hypertensie bij kinderen van 5, 10, en 14 jaar met overgewicht?
b) Bij welk percentage van de kinderen dat door de Jeugdgezondheidszorg is verwezen naar de kinderarts in verband met verhoogde bloeddruk wordt de diagnose hypertensie bevestigd?
c) Heeft het vaststellen van hypertensie effect op de BMI van kinderen met overgewicht
2) Is bij kinderen met overgewicht en hypertensie nierschade aantoonbaar?

Methode
Bij 1000 kinderen met overgewicht (inclusief obesitas) van 5, 10 en 14 jaar en 300 controles met vergelijkbaar geslacht en leeftijd maar normaal gewicht wordt de bloeddruk tijdens het Periodiek Geneeskundig Onderzoek binnen de JGZ (groep 2, groep 7 en klas 2) gemeten. Indien de bloeddruk te hoog is, zal op een tweede meetmoment binnen 6 weken de bloeddrukmeting herhaald worden. Indien de bloeddruk bij deze meting weer te hoog is wordt het kind verwezen naar de huisarts/kinderarts. Daar worden na 6 en 12 maanden door de onderzoeker gegevens opgevraagd over de definitieve diagnose, behandeling en het effect van de behandeling.

Naast het bloeddrukmeten zal er bij 50 kinderen met overgewicht en hypertensie, 50 kinderen met overgewicht zonder hypertensie, en bij 50 kinderen met normaal gewicht en normale bloeddruk (in totaal 150 kinderen), een portie urine worden afgenomen. Urine wordt onderzocht op tekenen van nierschade (NGAL en microalbumine). Daarnaast zal er bij deze kinderen wat speeksel worden afgenomen om te onderzoeken op mogelijke oorzaken van de hypertensie.

Onderzoekers

Dr. Aleid Wirix
Dr. Joana Kist
Prof. dr. Mai Chin A Paw

Pubers met overgewicht: Go4it!

Omschrijving

VU medisch centrum onderzoekt het effect van groepssessies op het overgewicht van pubers. Deelname aan het 'Go4it' programma leidde bij het merendeel van de deelnemers tot een stabilisering of vermindering van het overgewicht. Overgewicht en obesitas onder Nederlandse kinderen en adolescenten is een toenemend volksgezondheidsprobleem. Obesitas bij kinderen wordt geassocieerd met gedrags- en sociaal-emotionele problemen, een stijging in het aantal metabole afwijkingen, orthopedische complicaties, astma en een verslechterde psychosociale gezondheid. Bij aanvang van de Go4it pilotstudie in 2004 was het in Nederland gebruikelijk om adolescenten met obesitas te verwijzen naar een diëtist in de eerste lijn. Een intensievere behandeling gericht op het bereiken van een gezonde leefstijl was op dat moment niet beschikbaar. Om deze reden hebben de afdelingen kinder-endocrinologie, de sectie diëtiek en voedingswetenschappen en de afdeling Medische Psychologie en Sociale Geneeskunde van het VU medisch Centrum Amsterdam, het multidisciplinaire interventieprogramma "Go4it" ontwikkeld voor obese adolescenten. De effectiviteit van de Go4it interventie is onderzocht in een gerandomiseerde gecontroleerde trial.

De studies in de proefschrift laten zien dat de Go4it interventie een significant gunstig effect heeft op de BMIsds en kwaliteit van leven van obese adolescenten na 18 maanden follow-up. Het behandelingseffect was groter bij adolescenten van westerse afkomst. De adolescenten die 5 of meer van de 7 Go4it sessies hadden bijgewoond hadden na 18 maanden een significante verbeterde BMIsds, middelomtrek en HDL cholesterol. Alvorens de Go4it interventie breder te implementeren, adviseert Hofsteenge een betere afstemming van het programma op de niet-westerse adolescenten, het toevoegen van een beweegprogramma, en aanbod op een locatie dichter bij huis.

Onderzoekers:

Dr. Ageeth Hofsteenge
Dr. Ir. Peter Weijs
Prof. dr. H.A. Delamarre- van de Waal
Prof. dr. Mai Chin A Paw

Lees hier meer over Go4it